Kandilin Manası – Berat, Regaip, Miraç, Mevlit ve Nur-35/36

Allah, dilediğini nuruna iletir – Nur-35

Yer gök yok iken, Allah, kubbeyi-rahmanda yeşil kandilde Nur idi.

Aşk ile On sekiz bin alemi var etti, Nurunda ilk var ettiği Muhammedi nuru Adem sıfatında yeryüzüne yolladı. Adem’e üflediği ruh Allah’ın yeryüzünde evi ve gizli sırrı oldu.

Her kim, içindeki nefis karanlığından çıkarsa, kandil olur, nuru ulaşır. “O ki gökleri ve yeri yaratmış, karanlıklara ve nura vücut vermiştir.” Enam–1.

Nur Suresi ile Kandilin Manası

 “Allah, göklerin ve yerin nurudur. O’nun nurunun misali, içinde kandil bulunan bir oyuğa benzer. Kandil bir sırça/cam içindedir; o sırça ise sanki inci gibi parlayan bir yıldızdır. Bu kandil, ne doğuya ne de batıya ait olan mübarek bir zeytin ağacından yakılır. Onun yağı, ateş değmese bile ışık verir. Nur üstüne nurdur. Allah, dilediğini nuruna iletir. Allah, insanlar için misaller verir. Allah, her şeyi hakkıyla bilendir.” Nûr, 35

“Allah’ın, yüceltilmesine ve içinde kendi adının anılmasına izin verdiği evlerde-mekânlarda, sabah ve akşam O’nu yüceltenler vardır.” Nûr, 36

Erenlerin dergahında Aynı-ı cem ibadetinde, gülbeng (Aşk ile gül gibi kokan erenlerin Türkçe duaları) ile üçer kere Yaratıcı nurun aşına Ya Allah, nübüvetin nuru aşkına Ya Muhammed, velayetin nuru aşkına Ya Ali zikredilerek nur suresi 35-36’cı ayeti okunarak çerağ uyandırılır. Bu çerağ ile kişinin şah damarından yakın olan nurun uyanması murat edilir.

..Biz ona, şah damarından daha yakınız. Kaf-16

O kalp ki, içinde ilahî bir kandil yanar. O kandilin yakışı, ne madde alemine (batı) ne de mana alemine (doğu) hapsedilebilen, her şeyi kuşatan Allah’ın ezeli nurundan/ilminden gelir.

Pîr Mevlâna bu ayetin manasını söyle açıklamıştır.

“Onların bedenlerini kandil konacak yer, gönüllerini de sırça bil. Bu kandilin nuru, arşa da vurur, göklere de. Arşın ve göklerin nuru, bu nura karşı şaşırıp kalır, kuşluk çağındaki yıldız gibi yok olur gider.”

 “Ve Ay’ı, bunlar içinde bir nur yaptı ve Güneş’i bir kandil haline getirdi.” Nuh – 16

Ay Ali’dir gün Muhammed
Okunan seksen bin ayet
Balıklar deryaya da hasret
Çarha döner göl içinde

Pîr Sultan Abdal

Berat, Regaip, Miraç, Mevlit olanlar…

Günümüzde yapılan kandil kutlamaları Hz. Muhammed’den yüzyıllar sonra ortaya çıkmıştır Kandil, Dünya gününü anlatmaz. Kandil ilahi Nuru, nur olan gönlü anlatır.

Berat edilen gündür Berat, Aşkın açığa çıktığı gündür Regaip, Muhammed ahlakının-aşkının doğduğu gündür Mevlit, Nura ulaşıldığı gündür Miraç.

Kandil geceleri kandil oluruz
Kandilin içinde fitil oluruz
Hakkı göstermeye delil oluruz
Fakat kör olanlar görmez bu hali

Harabi

Beraat ; Temize çıkmak, uzaklaşmak, kurtulmak, temizlenmek, suçundan aklanmak, saflaşmak, beri durmak yani tüm kötü hallerden uzak durmak, gibi anlamlara gelir.  Temizlenilen gün berat günüdür.

Tevbe Sûresi 1: “Berâetun minallâhi” “Allah’ta temizlenme” Allah’ta(c.c) berât’a ulaşmak” manasındadır.

Erenler cemine her can giremez
Edep ile erkan yol olmayınca

Şah Hatayi

Regaip : Aşka yaraşır iş yapmaktır Regaip. Aşka rağbet etmektir. Gönül şehrine girmektir.

Regâib: “Reğabe” kelime kökünden gelir.

“Reğabe”, kelime olarak; teveccüh etmek, rağbet etmek, yönelmek, arzulamak, Hakk’ı anlamayı istemek, ilgi duymak, meyletmek gibi anlamlara gelir. Kur’ân’da 8 yerde geçer

Tevbe Sûresi 59: “İnnâ ilâ Allâhi râgıbûn…”
Meâli: “Biz sadece Allah’a teveccüh ederiz…” (Biz sadece Allah Aşkına Talip Oluruz.)

 Artık Allah’a, onun resulüne ve size indirdiğimiz nura inanın…. Tekabun – 8

Hem cefadır hem safâ
Hamza’yı attı Kaf’a..
Aşk iledir Mustafa,
Devletli nesnedir aşk.

Dağa düşer kül eyler,
Gönüllere yol eyler,
Sultanları kul eyler,
Hikmetli nesnedir aşk.

Yunus Emre

Mevlit : Doğma, Doğuş, Dünyaya gelme, gönlünde Muhammed nurunun doğuşu, gibi anlamlara gelir.

Alemlere rahmet olarak doğan iki cihan şahı Muhammed Mustafa’nın bu aleme nur olarak doğması gibi gönlümüzde Hz. Muhammed aşkının doğduğu gündür Mevlit.

İnsanoğlunun iki doğuşu ardır. Biri anneden Dünya’ya, maddi aleme doğuştur. İkincisi ise mana alemine, gönül alemine doğuştur. İkinci doğuş Muhammed nuruna, bir Kamil-i Mürşid ile olur ve asıl kurtuluş budur.

Ve Allah’ın izniyle bir davetçi, ışık saçan bir kandil olarak… azhap-4

Şu âleme bir nûr doğdu
Muhammed doğduğu gece
Yeşil kandil nûrdan indi
Muhammed doğduğu gece

Şah Hatayi

Miraç ; Beden şehrinden Ruha doğru yapılan manevi yolculuktur. Dünya, madde aleminde kurtulup ölmede öne ölerek ulu Tanrı’ya ulaşmaktır.

Muhammed Mustafa’nın açığa çıkardığı miraç sırrını takip et. Hacı Bektaş Veli “Kul Yüce Tanrı’ya dört kapı, kırk makamda erer” buyurmuştur.

Meâric Sûresi 3:  Minallâhi zîl-meʿâric – Makam makam hakikatine yükseliş Allah’tan.

Söyleşirken Cebrail ile o şah, Geldi bir ses; dedi ‘Ya Resulallah!’
Ümmetini diledin benden bugün, Ben sana kıldım bağış ümmetin bütün.
Göz eğilimli yumunca o şah-ı cihan, Vardı, geldi, yerinde buldu.”

Süleyman Çelebi (Vesiletü’n-Necât/Mevlid)

Ey Hakikat Yolcusu

Ey hakikat yolcusu (Haktan gelip Hakka gittiğinin idrakinde olan) Allah’tan geldik yine Allah’a döneceğiz. Bu dönüşün için günahlarından berat et, aşka rağbet et yüksel, Hz. Muhammet aşkı gönlüde Mevlüt olup doğsun, o aşkla Miraç et Allah e Resulüne ulaş nur ol, kandil olup aydınlat.

Kandili gün sanma, berat etmediysen, aşka rağbet etmediysen, Muhammedi nuru gönlünde uyandırmadıysan, Yüce Tanrıya Miraç etmediysen kandil olmuş, berat etmiş, aşkı bulmuş, Miraç etmiş gibi davranıp kendini kandırma. Sonsuz Kandil nurunu zamana, mekana, kalıba koyup hakikatten mahrum kalma.

Kandil görmek diler isen Resullere bak, velilere bak. Daha da olmazsa gönül hanesine bak. Hz. Musa, Sina Dağına çıktığında  (Tur-u  Sina) bu Nuru ve sırrı gördü. Hz, Muhammed Hira mağarasında bu nuru ve sırrı gördü.

Cemhaber.com

Kayak:

Ehlibeyt ve Erenler yolu

REGÂİB
BERÂT ETMEK- AKLANMAK

 Kuran Alimi İsmail Dinçer

Hazırlayan Nihat Vural

Tarih : 30.04.2014

Günceleme : 19.02.2021

Güncelleme : 05.10.2023