Erikli Baba Kimdir ? Erikli Baba Dergahı

Eryek Baba Bektaşi Tekkesi veya dergâhı, Demirhane caddesindeki ünlü Kazlıçeşme’nin hemen arkasındaki Zâkirbaşı sokağında No:3 Zeytinburnu/İstanbul adresinde yer almaktadır.

Erikli Baba Kimdir ?

Erikli Baba’nın esas ismi tam bilinmemekle birlikte Es-Seyit Muhammed olduğu görüşü ağırlık kazanmaktadır.  Horasan erenlerinden olup İstanbul’un fethinden önce irşat için türbesinin olduğu yere gelmiş ve burada yerleşmiştir. Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u kuşattığı zaman Erikli Baba bir kırba ile Yeniçerilere su vermiş ve yeniçeriler arasında tanınır olmuştur.

Eryek Baba nedeni ile bu bölge dericiler, mezbahane, kasaphane ve mumhanelere esnafına tahsis edilmiştir. O zaman Her esnaf ocağı Hacı Bektaş-ı Veli veya Ahi Evran’a bağlıydı. Kazlıçeşme’de bulunan esnaf ocaklarının bağlı olduğu tekkelerden biri de Eryek Baba tekesidir.

Kazlıçeşme ismi kazlar ve çeşmeden geldiği gibi, manevi olarak da İmam Ali’ye işarettir. İmam Ali’nin şehit olduğu gün mesçite gitmek için evinden çıkarken kazlar İmam Ali’nin çevresini sarar ve adeta gitme dercesine eteğini tutarlar.

Evliyalar tekkelerinde İmam Ali yolu ile Muhammed Mustafa’ya ve onun yolu ile Allah’a bağlılığı gösteren buna benzer nişanlar kullanılmıştır. Güneş, Ay, Yıldız, Aslan, Güvercin, Nergiz, Ceylan, Elif-i Taç, Oniki Dilimli Taç sembollerden bazılarıdır.

Eryek Baba; ikililikten geçmiş tekliğe ermiş vahdeti vücut sırrına vakıf olmuş evliya manasındadır. Evliyalığı gösterdiği kerametler ile bilinmiş ve halk içinde dilden dile nesilden nesile aktarılarak günümüze kadar ulaşmıştır.

Eryek Baba, kış günü canı erik isteyen hamile bir kadına bir sepet erik getirmiş ve vermiştir. Bu kerametten sonra halk içinde adı Erikli Baba’ya çıkmıştır. Sırrının açığa çıkmasından sonra dünyasını değiştiği tahmin edilmektedir. Hakkında fazla bilgi olmamasının nedeni budur.

Erikli Baba Tekkesi veya Dergahı

Daha sonra Eryek Baba kabrinin yanına tekke kurulmuştur. Çevrede bulunan esnaf ocakları ve yerleşim yerlerine yüzyıllar boyunca hizmet etmiştir.

1826 yılında II. Mahmud’un Yeniçeri Ocağını kanlı bir şekilde kaldırılması ve Bektaşi kültürü yok etmeye yönelik politikası doğrultusunda Eryek Baba tekkesinde bulunan mescid, türbe ve mezarlar dışındaki yapılar yıkılır. Zamanın Eryek Baba Dergâhı postnişini Hüseyin Baba sürgün edilir.

Eryek Baba Tekkesi, Sultan Abdülmecid veya Abdülaziz döneminde yeniden açılır. 1925 yılında Tekke ve zaviyelerin kapatılmasından sonra tekke kaderine terk edilir. Tekke 1992-93 yılında deri fabrika ve imâlâthanelerinin kapatılarak yıkılması sonucunda bu semtte sadece tarihi eserler ile birlikte harabe olarak kalır. 1993 yılında Erikli Baba Kültür Derneği kurularak yenileme çalışmalarına başlar. 1996 yılında Bakanlar kurulu kararınca dergah Erikli Baba Kültür Derneğine tahsis edilir. On yıllık çalışma sonucunda dergah yeniden hizmete tam olarak başlar. Erikli Baba Kültür Derneği,  2017 yılından itibaren Erikli Baba Eğitim ve Kültür Vakfı kurumsal kimliği ile devam eder.

Eryek Baba’nın büyücek mezarı dergâhın önünde, üstü açık olarak bulunmaktadır. Kitabesiz ve biri baş tarafında biri de ayak tarafında iki büyük silindirik mermer bulunur.

Eryek Baba makamı evliya makamıdır. Yüce Tanrı’ya açılan bir kapıdır. Bu ulu evliyanın yüzü hürmetine ziyaret etmek ibadettir.

Bektaşi Turgut Koca’nın sözleri Erikli Baba’yı anlatmaya yeter.

Hu-Dost


Kara kış içinde erik yetiren

Hayır himmet eyle Erikli Baba

Suladın orduyu bir kırba ile

Hayır himmet eyle Erikli Baba

Elinde duruyor cihan aynası

Hâlâ çözülmedi bunun manası

Perişan Baba’ya kaldı mirası

Hayır himmet eyle Erikli Baba

Şahkulu Sultan’la Bizans’a vardın

Kâfir kralına hüner gösterdin

Parmağınla mermer kapıyı kırdın

Hayır himmet eyle Erikli Baba

Eşiğinde nice beyler kul idi

Tuttuğun Ali’den kala yol idi

Gülünce yanağın pembe gül idi

Hayır himmet eyle Erikli Baba

Yıkılmış dergâhın bülbülü ötmez

Şimdi ocağın dumanı tütmez

Hayalin Turgut’un gözünden gitmez

Hayır himmet eyle Erikli Baba.

 

Tekkede hizmet edenlerden biri de Turgut Koca’dır. Erikli Baba aşkına hizmet eden tüm canların hizmetlerin kabul ve makbul olmasını niyaz ediyoruz.

 

29.11.2019

www.cemhaber.com

Erikli Baba Kimdir ? Erikli Baba Dergahı
Erikli Baba Kimdir ? Erikli Baba Dergahı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

28Daha fazla mesaj var Erenler Kategori
Sizin için önerilen
Garip Dede Dergahı ve Türbesi

Garip Dede Kimdir? Yüce Tanrı; Adem ile başlayan güzel ahlak yolunu Son Resul Muhammed Mustafa...