Mustafa Kemal’in Hacıbektaş’a gelişi

Mustafa Kemal’in Hacıbektaş’a gelişi

Mustafa Kemal paşa ülke birliğini sağlamak için 26 Haziran 1919 tarihinde Konya II. Ordu Müfettişliğine şu mesajı yolladı:
Tokat ve çevresinin İslam nüfusunun % 80’i, Amasya çevresinin de önemli bir bölümü Alevi mezhepli ve Kırşehir’de Baba Efendi hazretlerine çok bağlıdırlar. Baba Efendi, ülkenin ve ulusal bağımsızlığın bugünkü güçlüklerini görmekte ve yargılamakta gerçekten yeteneklidir. Bu nedenle, güvenli kimseleri görüştürerek kendilerinin uygun gördüğü “Ulusal hakları koruma” ve “Başka ülkeye bağlanmama” derneklerini destekleyecek birkaç mektup
yazdırılarak buralardaki etkili Alevilerin Sivas’a gönderilmesini pek yararlı görüyorum. Bu konuda içten yardımlarınızı dilerim.    Ordu Müfettişi Fahri Yaver Mustafa Kemal

Gazi Mustafa Kemal Paşa ‘Sivas Kongresi’ sonrasında Ankara’ya giderken Kayseri- Mucur yolu üzerinden Mucur Kaymakamı Cevat Bey´i de alarak 22 Aralık 1919 Hacıbektaş’a geldi.

Mustafa Kemal Atatürk Amasya, Erzurum, Sivas Kongreleri ile halkın desteğini aldı. Son destek ise Hacı Bektaş-ı Veli, Mevlana Muhammed Celalettin, Hacı Bayramı-ı Veli gibi manevi önderlerdi. Anadolu topraklarında yaşayan halkın büyük çoğunluğu bu manevi önderlere bağlı ve saygılıydı.

Cemalettin Efendi’ye Cumhuriyet Müjdesi

Mustafa Kemal Paşa 22 Aralık ilk gece çelebilerin evinde ağırlandı. Çelebi Cemalettin Efendi Mustafa Kemal Paşa’ya; “Paşa Hazretleri, cesaretli ve basiretli idarenizde Türk Milletinin düşmanı kahredeceğine inancım sonsuz. Yüce Allah’ın milletimize müyesser edeceği zaferden sonra Cumhuriyet ilanı düşünüyor musunuz?” diye sorar,

Mustafa Kemal Paşa bunun üzerine, “O mutlu günün ilanına kadar aramızda kalmak kaydıyla, evet Çelebi Efendi Hazretleri” diye yanıt verir.

Mazhar Müfit Kansu’nun “Erzurum’dan Ölümüne Kadar Atatürk’le Beraber” adıyla yayınlanan anılarında yer alan aşağıdaki cümlelerde, Veliyettin Çelebi’nin anlatımının doğruluğunu göstermektedir:

“Çelebi Efendi derhal vaziyeti kavradı ve adamlarına lazım gelen talimatı vereceğini vaat etti. Paşa’nın, vaziyet ve giriştiğimiz mücadele hakkında verdiği tafsilat, Çelebi’nin nazarı dikkatini celbetti. Hatta Çelebi, daha ileri giderek, cumhuriyet taraftarlığını ihsas ettirdiyse de, Paşa, zamanı olmayan bu mühim mesele için müspet veya menfi bir cevap vermeyerek, gayet tedbirli bir suretle müzakereyi idare etti. Anlaşılıyor ki Cemalettin Efendi cumhuriyete taraftar; hele Salih Baba, hür fikirli, çok ileri bir zat.”

İşte bu konuşmanın geçtiği ev günümüzde müze olarak ziyarete açıktır.

Mustafa Kemal’in İkinci gün dergahı ziyareti

23 Aralık ertesi günü, Dedebaba postunda oturan Salih Niyazi Baba ve Dergah ziyaret edildi. Dergahta, kurtuluş mücadelesi görüşüldükten sonra Cemalettin Efendi, Salih Niyazi Baba önderliğinde Ayn-ı Cem ibadeti yapıldı. Bu ibadette Mustafa Kemal’in beline kılış kuşatıldı. Kılıç kuşatma görevini daha sonra Dersim Mebusu olan Sarı Saltuk evladı Mustafa Zeki Saltık yaptı.

Kurtuluş savaşına başlamadan önce yapılan bu ziyaret ile Mustafa Kemal, Hacı Bektaş-ı Veli’nin manevi desteğini aldı. Bir gece Hacı Bektaş-ı Veli türbesinde, bir geçe de Çelebilerin evinde kaldı.

Bektaşiler başta olmak üzere yöre halkı Mustafa Kemal Atatürk’ü sevgi ve saygı ile karşıladılar ve ona gerekli desteği tam verdiler. Bu desteklerini yapılan devrimlerde de sürdürdüler

Müfit Kansu’nu anlatımı ile

Kemal Paşa’nın Başyaveri M. Müfit Kansu bu ziyaretin nedenlerini şöyle açıklamaktadır;

“Çünkü Hacıbektaş’a da uğranacaktı. Bu mühim bir merkezdi. Bütün Anadolu’daki üç, dört milyondan daha ziyade miktara bağlı olan Alevilerin merbut bulundukları Çelebi, Hacıbektaş kariyesinde oturmakta idi.

O zaman Çelebi Cemalettin Efendi ve Dedebaba Postu Vekili Niyazi Salih Baba idi. Milyonlara varan Alevi-Bektaşiler, gerçi bitaraf bir vaziyette görülüyorsa da bunlar, Çelebi’nin Dedebaba Vekili’nin emir ve iradesine tabi olduklarından bu zat ile görüşmek, onları tarafımıza çekmek için gerekliydi ve hem de Çelebi ile Post Vekili arasında bir de ihtilaf vardı ki, bu da varidat getiren bir maddenin ve sairenin temliki ve hisseleri meselesi idi. Bunu da halletmek, her iki tarafıda memnun ederek anlaştırmak bizim içinde büyük kuvvet teşkil edecekti.

Nitekim, Çelebi Cemalettin Efendi Birinci Büyük Millet Meclisi’nde mebus olmuş ve bir aralık Meclis Reis Vekilliği de yapmıştır. İcabı hal bunu yaptırmış olsa gerekir.”

Kemal Paşa Hacıbektaş’a geldiğinde yanında bulunan kişiler şunlardı: Mazhar Müfit Bey (Kansu), Hüsrev Bey (Gerede), Rauf Bey (Orbay), Alfred Rüstem, Dr. Refik Bey (Saydam), Hakkı Behiç, Cevat Abbas (Gürer), Şeyh Fevzi Efendi, Muzaffer Kılıç ve Bedri Bey

Hacı Bektaş Veli Dergahı idari kadrosu da şu kişilerden oluşmaktaydı: 1) Kiler Evi Babası ve Postnişin Vekili: Niyazi Salih Baba, 2) Çelebi: Cemalettin Efendi, 3) Aş Evi Babası: Zeynel Baba, 4)  Ekmek Evi Babası: Hacı Kerim Baba,  5) Mihmam Evi babası: A Muhtar Baba, 6) At Evi Babası: Fevzi Baba,  7) Dedebağı Babası: Arslan Baba, 8) Hanbağı Babası: Şükrü Baba, 9) Balım Evi Babası: Japon Hasan Baba.

Müfit Kansu’nun bahsetmediği kişilerden biri de teğmen rütbesinde olan ve bölgenin güvenliği ile görevli olan Teğmen Mustafa Zeki Saltık’dır.

Atatürk’ün Hacıbektaş’ı ziyareti, her yıl 22 Aralık tarihinde düzenlenen etkinliklerle anılmaktadır. Atatürk sevgisi Hacı Bektaş-ı Veli sevgisinin bir devamı niteliğindedir.

10.12.2021

Nihat Vural

Kaynaklar : http://www.hacibektasiveli.org.tr/wp-content/uploads/2019/07/HACIBEKTA%C5%9E-ve-HACI-BEKTA%C5%9E-VEL%C4%B0.pdf

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

14Daha fazla mesaj var Atatürk Kategori
Sizin için önerilen
Atatürk Evi Müzesi resimleri – Hacıbektaş