Hz. Muhammed Mustafa’nın Nur Aleminde varoluşu

Bismillahirahmanirahim

Allahümme salli alâ Muhammed, Allahümme seyyidinâ Muhammed.” “Muhammed’e rahmet eyleyen Allah’ım””Muhammed’i efendimiz kılan Allah’ım”(1) sözü gibi birçok salavat örneği imanın ve inancın zikri olmuştur. 

Nur-u Nebi Muhammed Mustafa, cihan yaratılmadan önce de var olan ilahi bir nurdur. Allah, kendi nur (2) ve cemali ile Muhammed Mustafa’nın nurunu yaratmış, “Ben bilinmez bir hazine idim, bilinmeyi diledim” manasını Muhammed’de görmüş ve ona olan aşk-ı muhabbeti ile bütün alemleri yaratmış. Buyurmuştur; “Ya Muhammed; bütün alemi senin için senide kendim için var ettim”. Muhammed iki cihan sultanı olarak cümle nebi ve veliler için güneş misalidir. (3)

Evveli Muhammed, Ahiri Muhmammed

İlk nur Muhammed Mustafa Adem’de Muhammedi nur olarak tecelli etti ve Adem’in soyundan gelerek son Resul oldu. Ahir zaman nebisi olarak tüm nebiler tarafından bilindi ve işaret edildi. Dört kitapta ismi zikredildi ve nebiler “Ahmed-i Muhtar” makamının sahibi olarak onun nurundan oldular. Allah; Muhammed ile sırrını aşikar etti, Muhammed ise Ehlibeyt ile sırrını aşikar etti.

Hz. Muhammed Mustafa’nın Çocukluğu

Server Muhammed 570 yılında mana aleminden, Amine isimli anneden Dünya’ya geldi. Doğumu sırasında meydana gelen olağanüstü olaylar, İsevi ve Musevi âlimler tarafından son resulün gelişinin işaretleri olarak yorumlandı.Babası Abdullah, Hz. Muhammed dünyaya gelmeden önce Hakk’ın rahmetine kavuştu.“Yetim hakkı ile gelene rahmetim yoktur.” anlayışı Muhammed’in felsefesinde temellerinden biri oldu.(4)

Annesinin memlerinin yeterli sütü olmaması ve geleneklere göre bir süre Süveybe adlı süt anne tarafından emzirilen Muhammed, daha sonra Halime adlı süt annenin yanına verildi. Halime Ana’yı, kendisine gösterdiği şefkat ve annelik nedeniyle “Annemden sonra annemdir” diyerek kabul etti. Muhammed, Halime’nin yalnızca sağ memesinden süt emmiş, diğer memesini ise Halime’nin kendi çocuğuna bırakmıştır.

Dört yaşında annesi Âmine’nin yanına dönen Muhammed, altı yaşındayken annesini kaybetti. Bunun üzerine dedesi Abdülmuttalib’in himayesine verildi. Dedesi de bir süre sonra Hakk’ın rahmetine kavuşunca Muhammed’in bakımını amcası Ebu Talib üstlendi.

Annesi, dedesi, Ebu Talib. Salman-ı Farisi rüyalarında Muhammed’in Ahir zaman nebisi olduğunu görmüş ve aşk ile ona bağlanmışlardı.  Amcasının oğlu Ali; Kabe’nin içinde dünyaya geldiği zaman onu Hz. Muhammed yıkar ve ismini veriri. Hz. Ali bebek iken dile gelir Allah’ın birliğine ve Muhammed’in resul olduğunu dile getirerek  söyler.

Yedi yaşından itibaren amcası Ebu Talib’in yanında büyüyen Muhammed, küçük yaşlardan itibaren emeği ile yaşamın içinde oldu ve çobanlık yaptı. On iki yaşındayken amcasıyla birlikte ticaret amacıyla Şam’a gitti. Yolculuk sırasında Bahira(5) adlı İsevi din âlimi, Muhammed’i görünce onun son resul olacağına ilişkin işaretleri fark etti ve Ebu Talib’e geri dönmelerini tavsiye etti. Bunun üzerine Ebu Talib, mallarını satarak Mekke’ye döndü.

Dürüstlüğü ve güvenilirliği nedeniyle toplumda “El-Emin”, yani dilinden, elinden, belinden emin olunan kişi olarak tanınan Muhammed çalışmadığı zamanlarda ailesinin Kabe’nin türbedarı olması nedeni ile gelen hacılara su vermekten misafir etmeye kadar hizmetlerde bulundu.

Hz. Hatice ile evlenmesi

Hz. Hatice Mekke’nin en zengin tüccarlarından biriydi ve mal varlığı aileden geliyordu. Adı Hatice bint Huveylid’ti, Babasının adı Huveylid bin Esed bin Abdulaziz bin Kusay bin Kilab, annesinin ismi ise Fatıma bint Zaide bin el-Esamm’dır. Hz. Hatice; İffet ve temizliği ile Kureyşin hanımefendisi olarak anılırdı. Muhammed’in fazletlerini bilecek ve ona güvenecek manevi derinliğe sahipti. Hz. Muhammed ile kar ortağı olarak kendi kervana önderlik etmesi için anlaştı. Yaşı Muhammed’in yaşı çıvarındaydı ve adeta gönül yoldaşını bulmuştu. Kendisine Ebu Sufyan, Ebu Cehil gibi Mekke’nin ileri gelenlerinden bir çok kişi talip olmasına rağmen o İlk ve tek aşkı Muhammed’e talip oldu. Hz. Ebu Talib’in kıydığı nikah ve söylediği “Biz size, kötülüğü savunmayacak kadar asil, iyiliğe engel olmayacak kadar şerefli biriyle geldik: Abdullah’ın oğlu Muhammed. Kendisi Kureyş’te kimle tartılırsa ağır gelir, kimle mukayese edilirse üstün gelir. Kendisi kızınız Hatice binti Huveylid’i istemekte, o da kendisine ilgi duymaktadır.” sözler ile istedi ve evlendiler . Hz. Hatice, mehrini ise kendi malından ödedi.

Hz. Muhammed’in karşılaştığı tüm baskı, yalnızlaştırma ve kabile engellerine karşı en büyük sığınağı Hz. Hatice oldu. Hz. Hatice, tüm servetini ve itibarını Hz. Muhammed’e ve İslam davasına adamış, altı çocuk dünyaya getirmiş, hizmetin görünmeyen kahramanı olmuştur.

Hatice Ana, onun yalnızca eşi değil, aynı zamanda manevi yolculuğunda kendisine destek olan, sırlarını ve düşüncelerini paylaştığı en yakın yol arkadaşıydı. Hz. Hatice ve amcasının oğlu Varaka bin Nevfel gibi Hz. İbrahimî tevhid gelenebağlıydı ve Hz. Muhammed’in manevi işaretlerini bilip peygamberliğine “Oku” tebliğinden önce iman etmişlerdi.

Hira Mağarasında İlk tebliğ

Hz. Muhammed, zaman zaman Hira Mağarası’na çekilerek ibadet ve tefekkürle meşgul oldu. Kırk yaşına geldiğinde, 610 yılında yine Hira Mağarası’nda bulunduğu sırada Cebrail kendisine görünerek ilahi emri bildirdi. “Oku!”(7) hitabıyla başlayan bu olay, peygamberlik görevinin halka tebliğ edilmesinin başlangıcı oldu. Yakın dostlarından sonra İlahi çağrıyı uyanların sayısı önce gizli sonra da açık artmaya başladı.

Hz. Muhammed, ilahi mesajı ilk üç yıl boyunca gizlice tebliğ etti.(Müdderis 1.2.3) Müminlerin sayısı arttıkça Mekke’nin ileri gelenlerinden Ebu Süfyan ve Ebu Cehil başta olmak üzere bazı kişiler, onun adalet ve eşitlik (8) anlayışına, tek Tanrı inancına ve toplumsal düzene ilişkin çağrısına karşı çıktılar. Hz. Muhammed’e mal, eş, statü gibi çeşitli teklifler sunarak onu yolundan döndürmeye çalıştılar; ancak Muhammed bu teklifleri kabul etmedi.

Bu baskıcı dönemde amcası Ebu Talib, Muhammed’i koruyarak ona destek oldu ve baskılara boyun eğmedi. Diğer amcası Ebu Leheb ve oğulları ise ona hakaret ederek, iftiralarda bulunarak ve çeşitli eziyetler uygulayarak karşısında yer aldılar. Amcası Abbas’ın da Bedir Savaşı’na kadar Muhammed’in karşısında yer alır. Amcası Hamza ise İslam yoluna girerek onun mücadelesine katıldı ve bu uğurda şehit oldu. Hamza, cesareti nedeniyle “Allah’ın Aslanı veya Pehlivanı” olarak anıldı. Amcası Ebuleheb, oğulları, ve komşusu Ebucehl’in zulmu artınca Hz. Muhammed’in duası ile eziyetler çekerek helak oldular.(9)

Peygamberin çağrısı güç kazandıkça karşıtlarının baskıları da arttı. Muhammed’e hakaret ediliyor, selamı alayla karşılanıyor ve kendisi taşlanıyordu. Müminler de şiddet ve hakaretlere maruz kalıyor, komşuluklar bitiyor, kız ve mal alışverişi yasaklanıyor ve Kabe’in çevresine girmeleri yasaklanıyordu. Haşimilerden…diye başlayan tek taraflı anlaşma şartlarını yazıp Kabe’nin içine astılar. Bu baskılardan korunmak amacıyla müminler, 617 yılında Mekke dışındaki Şi‘b-i Ebu Talib bölgesine sürüldüler ve orada topluca yaşamak zorunda kaldılar.

Mekke’nin ileri gelenleri müminlere karşı ekonomik ve toplumsal bir boykot uyguladılar. Onlara iş verilmedi, ticaret yapmaları engellendi, toplumsal ilişkiler kesildi ve aile kurmalarını zorlaştıran uygulamalara başvuruldu. Kadınlar da çeşitli eziyetlere maruz kaldı. Yaklaşık üç yıl (10) süren bu dönem, inançlarından vazgeçmeyen müminler için büyük bir sınav oldu. Bu dönemde amcası Ebu Talip ve Eşi Hatice ana tüm servetini müminler için harcıyor, canlarını ise siper ediyorlardı.

Bu dönemde yazıyı yazan Mansur bin İkrim yazdığı elini kaybedip çolak kalır. Üç yıl sonunda Hz. Muhammed Mustafa amcası Ebu Talib’e “Ey amca. Allah bir güveyi Kureyşilerin sayfasına musallat kıldı. O sayfada ‘Allah’ adının yazılı olduğu kısım dışında hiçbir şey kalmadı.” der. Ebu Talib bu sözleri Kabe’nin önünde halka açıklar; “Eğer Ahmed’in dediği gibi olursa bu boykottan vazgeçilsin eğer yalan ise kardeşimin oğlunu size teslim edeceğim” der. Kureyşliler bu işe sevinerek, anlaşmayı çıkararak halkın gözleri önünde açarlar. Görürler ki sadece Allah ismi kalmış; diğer yazılar güve yüzünden silinmiş. Kuyeyliler yine sözlerinde durmazlari bu olay ise halkın içinde gizliden gizliye yayılır.

İşkenceler ve İlk Şehitler

Köle Bilal, kızgın taşlarla işkence görmesine rağmen inancından vazgeçmedi ve Hz. Muhammed’in en yakın yol arkadaşlarından biri oldu. Ammar bin Yasir’in annesi Sümeyye ve babası daha sonra Ammar bin Yasir (11) de ağır işkencelerle karşılaştı; Sümeyye ve eşi Yâsir bin Âmir ile oğulları Ammar bin Yasir bu işkenceler sonucunda şehit edildi.

Mekke’de yaşamak giderek imkânsız hâle gelince Hz. Muhammed, müminlerin bir bölümünü Habeşistan’a, bugünkü adıyla Etiyopya’ya göç etmeye yönlendirdi. Habeşistan Kralı Necaşi,(12) İsevi (Hristiyan) inancına mensuptu ve Müslümanları himayesine aldı. Mekke’den gelen baskılara karşı onları korudu. Hz. Muhammed’de Necaşi’nin vefatı üzerine onun için gıyabında cenaze duasını Kerbela da şehit olacakları da için dahil ederek birlikte yaptı.

Hüzün yılı – Miraç ve Hz. Hatice’in Hakka Göçü

619 yılı, Hz. Muhammed’in hayatında büyük kayıpların yaşandığı Hüzün Yılı olarak anılır. Bu dönemde Miraç (13) hadisesi de onun manevi yolculuğunun tamama erdiği ve sırlarının açığa çıktığı önemli bir aşamas olur. Miraç’ta Allah’ın huzuruna (14) yükseldi ve müminlere tevhid, yani varlığın birliği ve Allah’ın tekliği anlayışını taşıyan manevi bir armağanla döndü.

Bu yılın ardından (620) Hz. Muhammed, kendisine hem koruyuculuk hem de manevi destek sağlayan babası gibi gördüğü amcası Ebu Talib’i ve eşi, yoldaşı, gönüldaşı Hatice Ana’yı kaybetti. Her iki ayrılık da onu derinden üzdü.

Bir süre sonra Hz. Muhammed, kendisine bağlılığıyla tanınan Zeyd bin Harise’yi yanına alarak Vail, Kahtan ve Sakif kabilelerini İslam’a davet etti. Ancak bu girişim sırasında hakaret ve saldırılarla karşılaştı; özellikle Sakif kabilesinin mensupları onu taşladılar.(15) Zeyd, peygamberi korumak için kendisini siper etmesine rağmen Hz. Muhammed yaralandı ve bedeni kanlar içinde kaldı. Daha sonra manevi evladı olarak kabul edeceği Zeyd, bu yolculukta da onun yanında yer aldı. İslam ahlakı ile köleliği müslümanlara yasaklayan Resule iman edenlerden biri de bu tebliğ esnasında köle Addas’dır.

Nebiliğinin on üçüncü senesinde Müslümanların sayısı artmıştı. Bunlardan bir kısmı Resul ile birlikte Kabe’yi ziyaret ettiler. Bu ziyaretin ardından Akabe denilen yerde bir araya gelen müminler, Hz. Muhammed’e ve İslam’a bağlı kalacaklarına dair malları, gönülleri ve canları ile söz (ikrar) verdiler. Bu bağlılık, yalnızca bireysel bir inanç beyanı değil, aynı zamanda toplumsal dayanışma ve ortak mücadele kararlılığıydı.

Bu dönemde İslam’ın toplumsal mesajında kölelerin ve kadınların hakları öncelşkli yer tutuyordu. İnanç, adalet, eşitlik ve dayanışma ilkeleri, yeni yaşamın temel uygulamaları oldu.

Medine’ye Hicret  (622)

Mekke’deki baskıların öldürmeye dönüşmesi üzerine Hz. Muhammed, müminlere Medine’ye göç etmelerini bildirdi. Mekke’nin ileri gelenleri, başta Ebu Cehil olmak üzere, onu öldürmek amacıyla bir plan hazırladılar. Her kabileden bir kişinin katılacağı ortak bir saldırı gurubu oluşturdular.

Bu planı haber alan Hz. Muhammed, yol arkadaşı Ali’den kendi hırkasını giyerek yatağına yatmasını (16) istedi. Diğer dostlarına evlerinden çıkmamalarını istedi. Böylece Ali, resulün evinde kalarak onun güvenli biçimde ayrılmasına yardımcı oldu ve bir kez daha canını onun uğruna tehlikeye attı.

Hz. Muhammed, evinin dışında kendisini bekleyenlerin üzerine bir avuç toprak serperek aralarından geçti ve fark edilmeden uzaklaştı. Saldırganlar bir süre sonra kendilerine gelip eve girdiklerinde yatakta İmam Ali’yi buldular. Muhammed’i öldürmek isteyenler bunun üzerine onun peşine düştüler.

Hz. Muhammed, yola devam etiği zaman kendisini takip eden ve evde kalması gereken Ebu Bekir’i gördü. Ebu Bekir’i de yanına almak zorunda kalarak yolarına devam ettiler. Yolda Sevr Dağı’ndaki bir mağaraya sığındı. İlahi hikmet ile örümcekler mağaranın girişine ağlarını kurdular. İki güvercin de gelerek yuva yapıp yumurtladı. Mekke’liler mağaranın ağzına kadar geldiler. Konuşmaları mağaranın içinden duyuluyordu. Mağaranın ağzındaki örümcek ve güvercin yuvalarını görünce burada olmadıklarına karar verdiler.

Mağaranın içinde bulunan Ebubekir, mağara deliğinden süzülen ışık kümesine ayağını uzattı. Bu Esnada bir yılan Ebubekir’in ayağını soktu. Ebubekir Telaşla ayağını deliğin ağzında çekti Hz. Muhammed Ebubekir’i sakinleştirerek tükürüğünü (17)yılanın soktuğu yere sürdü. Bu sayede Ebubekir sakinleşti ve yılanın sokması mücizevi olarak zararsın hale geldi.

Üç gün sonra mağaradan ayrılan Hz. Muhammed ve yol arkadaşı, zorlu bir yolculuğun ardından Yesrip’e (Medine) ulaştılar. Muhammed’in annesinin kabilesinin de bulunduğu ve kurduğu medeniyet ile Medine ismini alan şehrin halkı onu büyük bir sevinçle karşıladı. Herkes Muhammed’i evinde misafir etmek istiyordu. Bunun üzerine devesi serbest bırakıldı ve devenin çöktüğü arazi, Medine göçmenleri için yaşam merkezi olarak olarak belirlendi.

Hz. Muhammed de diğer müminlerle birlikte çalışarak burada bir yapı inşa ettiler. Mescid-i Nebi (18) adı verilen bu mekân, ibadet edilen bir yer olduğu gibi; aynı zamanda insanların ağırlandığı, toplantıların yapıldığı, davaların görüldüğü, dinî bilgilerin aktarıldığı ve ihtiyaç sahiplerine yardım edildiği bir merkezdi.

Mescid-i Nebi’de Hz. Muhammed’in kurduğu kadın, erkek, zengin, fakir ve köle ayrımı gözetmeyen bu anlayışı, daha sonraki dönemlerde Ehlibeyt ocakları ve dergâhlarında da sürdürülen bir toplumsal model olarak devam etti.

Hz. Muhammed, kadınların İslam toplumunda ve Mescid-i Nebi yer açtı ve onların hem İslam yolunda yürümesine hem de korunmasına önem verdi. Özellikle Medine’den göç eden erkek ve kadınlar için ikrar bağı olan yol kardeşliğini yaşama geçirdi. Hz. Muhammed’in ikrarlı kadınları gündüz hizmet eder akşam ise kadınlara ait barakalarda kalırlardı. Müşrikler bu devrimi, Hz. Muhammed’e iftira atmak ve İslam’ı kötülemek için kullandılar. Kadınlar; zorlu ve sabır isteyen bu yolda canları ile mücadele ederken bazıları zaman zaman bu iftiraların etkisinde kaldılar. Ahzap suresinde yer alan bu konu Medine’nin fethi ile Mescid-i Nebi’de bir arada yaşam sona erdi ve bu kadınlar kendi yaşamlarını bağımsız olarak devam ettirdiler.

Muhacir ile Ensar arasında İlk Musahilik

Hz. Muhammed, Mekke’den Medine’ye göç eden Muhacirler ile Medine’de yaşayan Ensar arasında güçlü bir kardeşlik bağı kurdu. Musahiplik, dünya ve ahiret kardeşliği anlayışıyla insanların birbirlerine bağlanmasını (19) ve karşılıklı sorumluluk üstlenmesini ifade ediyordu.

İlk musahiplerin otuz sekiz kişi olduğu belirtilir. Bu kardeşlik bağları kapsamında Hz. Muhammed ile Ali; Hz. Hamza ile Zeyd bin Harise; Selman-ı Farisi ile Ebu Derda; Ebu Bekir bin Kuhafe ile Harice bin Zeyd; Ömer bin Hattab ile Gassan bin Malik; Osman bin Affan ile Evs bin Sabit; Ebu Ubeyde bin Cerrah ile Sa‘d bin Muaz arasında kardeşlik bağı oluştu.

Musahiplik anlayışı, insanların yalnızca aynı inancı paylaşmalarını değil, birbirlerinin yaşamından ve sorumluluklarından da pay almalarını öngörüyordu. Böylece Medine’de dayanışma ve yardımlaşma temelinde yeni bir toplumsal yapı oluşturulmaya başladı.

Bedir Savaşı ve Esirlere Yaklaşım

Mekke’nin ileri gelenleri, Hz. Muhammed’in Medine’de güç kazandığını görünce Müslümanlara karşı savaş kararı aldılar. Müslümanlar sayıca daha az olmalarına rağmen inanç, dayanışma ve kararlılıkla mücadele ettiler.

624 yılında gerçekleşen Bedir Savaşı,(20) bu mücadelenin önemli dönüm noktalarından biri oldu. Savaşta bazı Müslümanlar kendi akrabalarıyla ve kardeşleriyle karşı karşıya geldiler. Bu durum, inanç ve yol kardeşliğinin kan bağından üstün olduğunu gösteren tarifsiz ve çok zorlu bir olaydı.

Hz. Muhammed’in amcası Abbas, Bedir Savaşı’nda esir düştü ve fidye karşılığında serbest bırakıldı. Fidye ödeyemeyen bazı esirlerin Müslümanlara okuma yazma öğretmeleri karşılığında serbest bırakıldı. Okuma yazma bilmeyen ve yoksul olan bazı esirler de serbest bırakıldı. (21) Esirlere insanca davranılması ve bilgi öğretiminin bir özgürlük yolu olarak kullanılması, bu anlatıda önemli bir yer tutar.

Savaşta elde edilen ganimetlerin beşte biri (22) ihtiyaç sahiplerine, kalanları ise eşitlikci bir anlayışla dağıtıldı.

Hz. Ali ile Hz. Fatma’nın evlilikleri ve Uhut Savaşı

Aynı yıl Hz. Muhammed, “Benim ruhumdur” diye andığı kızı Fatma ile “Velim ve vasim” olarak nitelendirdiği Ali’yi evlendirdi. Bu evlilik, Muhammedi Nurun ve velayetinin Ehlibeyt ile devam etmesinin temeli oldu.

Hicretin üçüncü yılında, 625’te Mekkeliler Bedir yenilgisinin intikamını almak amacıyla büyük bir orduyla Uhud bölgesine geldiler. Savaş sırasında Hz. Muhammed tarafından sıkı tembih edilerek geçidi korumakla görevlendirilen okçuların yerlerini terk etmeleri üzerine Müslümanlar ağır kayıplar verdi. Hz. Muhammed yaralandı ve bir dişi kırıldı. İmam Ali, onun çağrısı üzerine savaş meydanında yanına ulaşarak kendisini korudu ve düşmanları uzaklaştırmakta başarılı oldu.

Hz. Muhammed, Cemrail’in “Bu kan toğrağa bir damlası dökülse idi yeryüzünde bir daha ot bitmez” sözü üzerine yarasından akan kanı avucunda topladı ve İmam Ali’nin başındaki beyaz sarığa sürdü. “Lâ fetâ illâ Ali, lâ seyfe illâ Zülfikâr” sözü de İmam Ali’nin cesaretini ve yiğitliğini ifade eden bir söz olarak bu olayla Hz. Muhammed söylendi. Hz. Muhammed’in amcası Hamza da çok sayıda müminle birlikte Uhud’da şehit oldu. Hz. Hamza’nın şehit olması Ebu Sufya’nın hanımı Hint tarafından kölesine yaptırılmış, buda yetmemiş Hz. Hamza’nın çiğerini, kulaklarını ve burnunu sökmüştür. Bu arap geleneğini ise yasaklayan Hz. Muhammed olmuştur.

Yemen’de yaşayan Veysel Karani’nin, manevi âlemde Hz. Muhammed’in dişinin kırıldığını görür ve ona duyduğu derin sevgi nedeniyle kendi dişlerini de çekerek bir ipe tesbih gibi dizer.(23) Bu olay, Muhammed aşkının tasavvufi gelenekteki güçlü örneklerinden biri olarak nesilden nesile aktarılır.

627 yılında Mekkeliler yeniden büyük bir orduyla İslam’ı tamamen yok etmek için saldırıya geçtiler. Hz. Muhammed, Medine’yi savunmak amacıyla hendekler kazdırdı. Yaklaşık yirmi gün süren kuşatma sırasında Müslümanlar direnişlerini sürdürdüler. Birlikleri zayıflayan ve aralarında anlaşmazlıklar yaşayan düşman kuvvetleri, şiddetli rüzgârın da etkisiyle dağılarak geri çekildiler. Bu savaşta Müslümanlar ahzap suresinde belirtildiği gibi ikiyüzlülüğe düştürler. Bazı kadınlar resule karşı geldiler. Hz. Muhammed Mustafa kadınlara “ Cennet ehlinin en faziletli kadınları Huveylid’in kızı Hatice; Muhammed’in kızı Fatıma; İmran’ın kızı Meryem; Muzahim’in kızı Asiye’yi ( Firavun’un karısı) “ örnek göstermiştir.

Hz. Muhammed’in bu savaşlarda mümkün olduğunca kan dökülmesini önlemeye çalıştı, savaşları savunma zorunluluğu çerçevesinde yaptı ve her zaman barışı esas alan bir anlayışla hareket etti .

629 yılında Yahudiler İslam’ı kendilerine tehlike görüp yok etmek için büyük servetler ile bir ordu meydana getirdiler. Hz. Muhammed’in barış çağrılarına savaşla karşılık verdiler. Hayber Kalesinin fethine önce yollanan Ebubekir sonrada Ömer kumandasında ordu başarılı olamadı. Hz. Muhammed, sancağı ertesi gün Allah ve Resulü tarafından sevilen bir kişiye vereceğini bildirdi. İmam Ali, Keramet ve güzel ahlakı ile Hayber’i fethetti.

Hudeybiye Barışı’nın (24) ardından Müslümanlar, 629 yılında Kâbe’yi ziyaret ettiler. 630 yılında Mekke Müslümanların kontrolüne geçti. Hz. Muhammed, daha önce kendisine ve müminlere eziyet eden Mekkelilere karşı intikam yolunu seçmedi; onlara kötü davranmaktan kaçındı. Hatta Amcası Hamza’yı şehit edenlere dahi onların yöntemleri ile karşılık vermedi .Sadece benden uzak olsunlar dedi. Bu tutum, bağışlama ve merhamet anlayışının örneği oldu.

Ebu Süfyan ve çevresindekilerin bir bölümü, Müslümanların güçlenmesi üzerine görünüşte Müslüman oldular, ancak kalplerinde aynı inancı taşımadıkları.(25) Mekke’nin fethi sırasında Kâbe’deki putların kaldırılması da önemli bir olaydır. Hz. Muhammed’in İmam Ali’yi omuzlarına çıkararak Kâbe’deki putların kırılmasını sağladığı ve bu sırada İmam Ali’nin Hz. Muhammed’in nurunu gördü.

Mekke’nin fethinden sonra Hz. Muhammed, Medine’de yaşamayı sürdürdü.

Muhammed Mustafa Veda Hutbesi ve ayrılık

632 yılında Hz. Muhammed, son kez Kâbe’yi ziyaret etti. Ardından Gadir Hum denilen yerde Müslümanlara veda hutbesini(26) yaptı. İslam’ın mesajını insanlara ulaştırma görevini tamamladığını ifade ederek onlardan rızalık aldı.

Bu konuşmasında, Müslümanlara “Size iki emanet(27) bırakıyorum. Biri Kur’an, diğeri de Ehlibeyt’imdir”(28) söyler Hz. Muhammed, Ali’nin elini havaya kaldırarak “Ben kimin mevlası isem, Ali de onun mevlasıdır”(29) buyurdu.

Kısa bir süre sonra hastalanan Hz. Muhammed’in bakımını kızı Fatma Ana üstlendi. Kızının duyduğu üzüntüyü gören Resul, Ehlibeyt’inden kendisine ilk kavuşacak kişinin Fatma olacağını söyleyerek onu teselli etti.

Hz. Muhammed’in Hakk’a dönüşünün ardından Ehlibeyt mensupları onun defin işleriyle ilgilendiler. İmam Ali, kendisini dünyaya geldiğinde yıkayan Resulü bu kez kendi elleriyle yıkadı. Hz. Muhammed, bu yıkamada İmam Ali’ye kolaylık sağlamak amacıyla kendi bedenini kendisi döndürüyordu. Daha sonra Ehlibeyt ve sevenleri, Medine’de gözlerini yumduğu odaya defnettiler.

Cenazeye katılmayanlar, o gece Mekke’lilerin toplantısına katılarak Ömer’in önerisi ile Ebubekir’i halife seçtiler. Hz. Muhammed’in Hakk’a dönüşündden sonra Ehlibeyt’i (30) zor, üzüntülü ve çileli bir dönem bekliyordu. Çünkü onların koruyucusu ve en büyük dayanağı artık aralarında (31) değildi.

İmam Ali Resulün vasiyetine uyarak barış ile Hak yolunda mücadelesini sürdürmeye özen gösterdi. Peygamber, gayesini şöyle özetledi. “Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim.” (32). 

Hz. Muhammed Mustafa, hakikatin, güzel ahlakın, merhametin ve ilahi sevginin en yüce rehberidir. Onun yaşamı ve mücadelesi, inançla adaleti, sevgiyle sorumluluğu ve manevi bağlılıkla toplumsal dayanışmayı bir araya getiren dosdoğru yoludur. Bu anlayışını “Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim.”(32) sözü ile özetlemiş. Hz. Muhammed Mustafa, Allah’ın katında sırlanmıştır. Yolu; Erenler tarafından “Edebi olmayanın dinide yoktur” sözü ile en doğru şekilde devam ettirilmiştir.  

Hz Muhammed’den hakikat sırları

Senden Sana, senden sana Ya Resulallah

Yüce Allah’ın dört büyük meleğinden Cebrail, Hz. Muhammed’in huzuruna geldiği zaman daima edep ve saygı içerisinde gelirdi.

Bir gün iki cihan serveri Muhammed Mustafa, Cebrail’e şöyle bir soru sordu:

— Ya Cebrail, bu vahyi nereden alırsın?

Cebrail şöyle cevap verdi:

— Arş-ı Âlâ’da, bir gayb perdesinin önünde bu emirleri alır ve senin huzuruna getiririm.

İki Cihan Serveri tekrar sordu:

— Ya Cebrail, bir daha vahiy alırken o perdeyi kaldırır mısın?

Cebrail cevap verdi:

— Bu ateş beni yakar. Bana müsaade yoktur ya Resulallah.

Bunun üzerine Hz. Muhammed şöyle buyurdu:

— Ya Cebrail, o zaman benim ismimi an ve o perdeyi aç.

Cebrail, hakikat sırları âlemine çıktığında, “Ya Muhammed!” diyerek o perdeyi kaldırdı. Bir de ne görsün! Perdenin arkasında İki Cihan Serveri Muhammed Mustafa oturmuş, vahyediyordu.

Âlemlere rahmet olarak gönderilen Muhammed Mustafa, bir kez daha sırrını cihana açmış oldu.

Cebrail, Hz. Muhammed’in huzuruna vardığında, Hz. Muhammed ona şöyle buyurdu:

— Ne gördün ya Cebrail?

Cebrail cevap verdi:

— Senden sana, senden sana ya Resulallah!

Ey hakikat yolcusu! “Sen olmasaydın âlemleri yaratmazdım” hitabına mazhar olmuş İki Cihan Serveri Muhammed Mustafa’nın mana âlemindeki sırrına vakıf olmak kolay değildir.

Cebrail dahi bu sırra, Muhammed Mustafa’nın izniyle erişmiştir. (3)

“Çok güçlüdür o elçi. Arş sahibinin katında saygındır. Orada kendisine itaat edilir, emindir.” (Tekvîr, 19-21)

Oruçlu Günde Karpuz ve Teslimiyet

Oruçlu bir gün, Hz. Muhammed huzurunda bulunan ziyaretçilerine ve dostlarına raftaki karpuzu göstererek şöyle buyurdu:

— Canım karpuz istedi. Şu karpuzu kesip yesek ya, diye buyurdu.

Başta Ebubekir ve Ömer olmak üzere, huzurunda bulunan kime söylediyse şu cevabı alıyordu:

— Ya Resulallah, bugün oruç günüdür. Unuttunuz herhâlde.

Bir ara dışarıda bulunan ve huzura gelen Ali’ye dönerek şöyle buyurdu:

— Ya Ali! Bugün canım karpuz istiyor. Şu karpuzu keselim de yiyelim.

İmam Ali, hemen bıçağı aldığı gibi karpuzu kesmeye yeltendi. Bunun üzerine Hz. Muhammed seslendi:

— Ya Ali, bugün oruç. Unuttun herhâlde!

Bunun üzerine Ali şöyle cevap verdi:

— Ben orucu sizden öğrendim. Bana oruç tut dediniz, tuttum. Tut derseniz tutarım; oruç tutma derseniz tutmam.

İmam Ali karpuzu kesti. Orada bulunan herkes bu karpuzdan yedi.

Hz. Muhammed, orada bulunanlara İmam Ali gibi olmayı tavsiye etti.

“De ki: Eğer Allah’ı seviyorsanız bana uyun ki Allah da sizi sevsin ve günahlarınızı bağışlasın. Allah çok affedici, çok merhametlidir.” (Âl-i İmrân, 31)

“Şunu da söyle: Allah’a ve Resul’e itaat edin. Eğer yüz çevirirlerse Allah küfre sapanları sevmez.” (Âl-i İmrân, 32)

Hz Muhammed ve Kâbe’deki Putların Yıkılışı

İki Cihan Serveri Muhammed Mustafa, uzun ve zorlu bir mücadelenin ardından Mekke’yi fethederek İslam’ın hâkimiyetine aldığı zaman, Kâbe’nin içerisinde Araplara ait 360 put bulunuyordu.

Hz. Muhammed, yanında Ali ile birlikte Kâbe’ye girdiğinde şu ayeti okudu:

“Ve de ki: Hak geldi, bâtıl yıkılıp gitti. Bâtıl, yok olmaya zaten mahkûmdu.” (İsrâ, 81)

Bu esnada putlar teker teker devrilip kırılmaya başladı. Ancak yüksek yerlere yerleştirilmiş birkaç put hâlâ yerinde duruyordu.

Hz. Muhammed, Ali’ye dönerek şöyle buyurdu:

— Ya Ali! Omzuma çık ve bu putları indir.

Ali ise şöyle cevap verdi:

— Ya Resulallah, siz benim omzuma çıkın. Putları siz indirin.

Bunun üzerine Hz. Muhammed şöyle buyurdu:

— Bende nübüvvet mührü var. Sen beni taşıyamazsın. Sen benim omzuma çık ve putları indir.

Ali, verilen emre uyarak Hz. Resulallah’ın omzuna çıktı. Putları indirmek için başını yukarı kaldırdığında Arş’ta Hz. Muhammed’i gördü. Bütün Arş-ı Âlâ, Muhammed’in nuruyla kaplanmıştı.

Daha sonra önüne doğru eğildiğinde Hz. Muhammed’i yedi kat semanın her yerinde gördü. Aşağıya baktığında ise yedi kat yer altında da Hz. Muhammed’in nuruyla kaplandığına şahit oldu.

İki Cihan Şahı Muhammed Mustafa bu âlemden sonsuzluk âlemine göç ettiğinde, hırkasını Yemen ilinde yaşayan Veysel Karani isimli bir dervişe bırakmıştı.

Veysel Karani, kendisine hırkayı getirenlere:

— Hz. Muhammed’i gördünüz mü? diye sordu.

Onların Hz. Muhammed’i yalnızca zahiren gördüklerini anlayınca hırkayı teslim almadı.

Aynı soruyu  Ali’ye de sordu. Ali ise:

— Ben Hz. Muhammed’i yalnızca bir kez gördüm. O da Kâbe’nin putlarını kırarken, diyerek yukarıda anlatılan olayı aktardı.

Bunun üzerine Veysel Karani:

— Gözlerin aydın olsun ya Ali! Sen Hz. Muhammed’i gerçekten görmüşsün, diyerek hırkayı teslim aldı.

Aşıkların Dilinde Muhammed Mustafa

Hz. Muhammed’den Hadisler

Bu hadisler Ehlibeyt kaynaklıdır. Bu kaynaklardan bazıları Hacı Bektaş-ı Veli / Kitabul Fevaid, Hacı Bektaşı- Veli / Makalatı, Niyazi-i Misri / Mevaidul-Irfan, Muhammed Fethü’l Maarif / Dem-i Vahdet kitaplarıdı.

• Akıl yeryüzünde Allah’ın terazisidir.

• İlim ehli, halka ve aydın kimselere faydalı kimselerdir.

• Cimri kişi, ne cennetin yüzünü görür, ne selsebil’in.

• Veliler nebilerin varisleridir.

• Veliler benim kubbemin altındadır. Onları benden başkası bilmez.

• Şerirlere tabi olanlar gafillerdir.

• Nasıl yaşarlarsa öyle ölürler, nasıl ölürlerse öyle haşrolurlar.

• Beni gören Hakkı görmüştür.

• Müminler ölmez, yokluk âleminden bekâ âlemine geçerler.

• Ölmeden önce ölünüz.

• Ondan başladı ona döner.

• Arş, kalem, levh, gökler ve yer benim nurumdan yaratıldı.

• Ben ve Ali, bir nurdanız.

• Allah’ın ahlakı ile ahlaklanın.

• Ben, kulumun benim hakkımdaki zannı üzereyim.

• İnsan benim sırrım ve ben onun sırrıyım.

• Âdem su ve toprak arasında iken ben nebi idim.

• Ehlibeytim Nuh’un gemisi gibidir. Ona binen kurtulur, ondan yüz çeviren boğulur.

• Selman bizdendir, Ehlibeyt’tendir.

• Her şey ne için yaratılmışsa, ancak o iş için müyesser kılınır.

• Her kap içindekini sızdırır.

• Mürşidi olmayanın dini yoktur; mürşidi olmayanın mürşidi Şeytan’dır.

• Dünyayı terk etmek her ibadetin başı, dünyayı sevmek ise her hatanın başıdır.

• Lâ ilâhe illallah güzel söz, Muhammed Resulullah ise güzel ağaç gibidir.

• Zeytin acıdır ve iyi bir tuzla terbiyeye ihtiyacı vardır.

• Beni Rabbim edeplendirdi; edebim ne güzeldir.

• Acı da olsa hakikati söyle.

• Mürebbim olmasaydı, Rabbime arif olamazdım.

• Evladımdan başkasını şeyh edinenin şeyhi Şeytan’ın şeyhi gibidir.

• Allah vardı ve O’nunla birlikte başka bir şey yoktu.

• İşlerinizde ne yapacağınızı bilmediğinizde kabir ehlinden eman dileyin.

• Tevrat, İncil ve Zebur’un haberini benden sorun. Dinin hidayete ulaştıranı, ümmetin emini benim. Yedi kat gökleri, arşı ve kürsüyü geçip miraç ettim ve Allah’ın zatını gördüm.

• Allah benim nurumu kendi nurundan yarattı.

• Belânın en şiddetlisi peygamberlere, velilere ve sonra da derecelerine göre diğer kimselere iner.

• Ben, benim için kırılmış gönüllerdeyim.

• Gizli bir hazine idim, bilinmekliğimi murad ettim.

• Ben ruhların babası ve eşyanın anasıyım.

• Ali bütün peygamberler ile sır olarak gelmiştir, benim ile âşikâr geldi.

• Eti etimdir, kanı kanımdır, cismi cismimdir, ruhu ruhumdur.

• Ben güneşim, Ali aydır.

• Ben sizi şeriat ile terbiye ederim, katlederim, Hakka götürürüm. Ali, tarikat ile terbiye edip katleder.

• Kıyamet günü her cins kendi cinsi ile haşredilir.

• Şeriat sözlerim, tarikat fiillerim, marifet hallerim, hakikat zatımdır.

• Hırslı kişi mahrumdur.

• Dünya ahiret ehline, ahiret dünya ehline haramdır.

• Dünya ahiretin tarlasıdır.

• Nefsini bilen Rabbini bilir.

• Ben yerlere ve göklere sığmadım, bir mümin kulumun kalbine sığdım.

• Âlemi sizin için, sizi kendim için yarattım.

• Emaneti olmayanın imanı, ahdi olmayanın dini yoktur.

• Vatan sevgisi imandandır.

• Allah Âdem’i kendi suretinde ve Rahman suretinde yarattı.

• Ben ilim şehri, Ali onun kapısıdır.

• Müminin kalbi beytullahtır, Allah’ın hazinesidir, arşıdır, aynasıdır.

• Dünya bir leştir, ona talip olanlar köpeklerdir.

• Her şey aslına döner.

• “Ey Âdemoğlu, hayır işle, şerri bırak; o vakit cömert olur, orta yolu bulursun.”

• “Fakr tamama eriğinde artık Allah kalır; ondan gayrısı yani her şey yok olur gider.”

• “Fakr (mana fakirliği) iki cihanda yüz karasıdır (yokluğudur).”

• “Benim sünnetim için ölene Allah mağfiret eder.”

• “Kim helal elbise giyerse, Allah onun duasına icabet eder.”

• “Mümin korku ile umut arasındadır.”

• “Hizmet eden, hizmet görür.”

• “Nefsin edebi, dersin edebinden daha hayırlıdır.”

• “Şüphesiz ki Allah sadıkları sever.”

• “Allah cahili dost tutmaz, dost tuttuğunu ilminden dolayı dost tutar.”

• “Kişinin imanının en makbulü nerede olursa olsun, Allah’ın onunla olduğunu bilmesidir.”

• “Her ümmetin bir putu vardır ve benim ümmetimin de putu paralarıdır.”

• “Bir saat tefekkür etmek, bir sene ibadet etmekten daha hayırlıdır.”

• “Allah-u Teâlâ beni yakınlaştırdı ve kendisiyle beraber arşın üzerine oturttu.”

• “Hak gibi meydandadır ve âşikâr olduktan sonra açıklamak isteyen hüsrandadır.”

• “Zamanın imamını tanımayan ölen kimse, cahiliye ölümü ile ölür.”

• “Âlimin uykusu, cahilin ibadetinden hayırlıdır.”

• “Ben Kuran’ın nüzulü için savaştım, Ali tevili için savaşacak.” / “Ey Ali! Ben Kur’ân’ın tenzîli için mücadele ettim, sen de te’vîli için mücadele edeceksin.”

• “Ben öncekilerin ve sonrakilerin ilimlerini bilirim.”

• “Allah’ın nimetlerini düşününüz fakat zatında tefekkürde bulunmayınız.”

• “Melek, köpeği(Nefis) bulunan eve girmez.”

Kuran Ayetleri

1 –”Şüphesiz Allah ve O’nun melekleri peygamberin üzerine salat ederler. Ey iman edenler! Onun üzerine salat edin ve tam bir selamla selam edin.” Ahzap-56″

2 –Allah’ın izniyle O’na davet eden bir kandil olarak..Azhap-46

3 – …İnananlarınız için de bir rahmettir o… Tevbe 61 Ve biz seni ancak âlemlere bir merhamet/bir sevgi olman dışında bir şey için göndermedik. Enbiya-107

4 – o halde yetimi, örseleme Duha-9

5 – Şu bir gerçek ki, iman edenlerden, Yahudilerden, Hıristiyanlardan, Sâbiîlerden Allah’a ve âhiret gününe inanıp barışa ve hayra yönelik iş yapanların, Rableri katında kendilerine has ödülleri olacaktır. Korku yoktur onlar için, tasalanmayacaklardır onlar. Bakara – 62

6 – – …Allah onların bazıları ile konuşmuştur… Bakara 253

7 – Oku:Yaratan Rabbinin adıyla oku/çağır! Alak -1 8 – “Halkın eşyasını, değerlerini düşürerek almayın. Yeryüzünde, bozguncular olarak fesat çıkarmayın!” Şuara-183

9 – İster af dile onlar için, ister dileme. Yetmiş kez af dilesen de onlar için, Allah onları affetmeyecektir. Çünkü onlar Allah’ı da resulünü de inkâr ettiler. Allah, yoldan çıkmış böyle bir topluluğa kılavuzluk etmez. Tevbe – 80

10 -Onlar: “Allah resulünün yanındakilere infak edip bir şey vermeyin ki dağılıp gitsinler!” diyen kişilerdir. Oysaki göklerin ve yerin hazineleri, Allah’ın tekelindedir. Ama münafıklar bunu anlamazlar. (münafıkün-7)

11 -Allah yolunda öldürülenler için “ölüler” demeyin. Tam aksine, onlar dirilerdir ama siz farkında olmazsınız. Bakara – 154

12 – Allah’ın resullerinin hiçbirini ötekinden ayırmayız…Bakara – 285

13 -O en yüksek ufukta idi., sonra yaklaştı ve sarktı, Aradaki mesafe iki yay boyu oldu, hatta daha yakın; Necm 7-8-9 14 -kuluna verdiği vahyi verdi. Gözün gördüğüne kalp yalan demedi. Necm 10-11

15- Allah’ı ve Resulü’nü incitenlere Allah dünyada ve ahirette lanet etmiştir; onlar için alçaltıcı bir azap hazırlamıştır.  Azhab-57

16 – İnsanlardan öylesi de vardır ki, benliğini Allah’ın hoşnutluğunu elde etmeye satar. Allah, kullarına karşı Raûf’tur, çok şefkatlidir. Bakara – 207

17 – Eğer siz ona yardım etmezseniz bilin ki, Allah ona zaten yardım etmişti. Hani, küfredenler onu iki kişinin ikincisi olarak yurdundan çıkardıklarında, mağarada bulundukları bir sırada arkadaşına şöyle diyordu: “Tasalanma, Allah bizimle!” Bunun üzerine Allah ona sükûnet indirmiş ve kendisini sizin görmediğiniz ordularla desteklemişti de küfre sapanların sözünü sefil kılıp alçaltmıştı. Allah’ın sözü ise yüce olanın ta kendisidir. Allah Azîz’dir, Hakîm’dir. Tevbe-40

18 – Ey resul! Kalpleri inanmamış olduğu halde ağızlarıyla “İnandık” diyenlerin küfürde yarışırcasına koşanları seni üzmesin… Maida – 41

19 – Onlar ki, inanıp hicret ettiler, mallarıyla, canlarıyla Allah yolunda cihat ettiler; onlar ki hicret edenleri barındırdılar, onlara yardım ettiler, işte onlar birbirlerinin dostlarıdır. İman edip de hicret etmeyenlere gelince, hicret edecekleri vakte kadar size onların yönetiminden bir şey düşmüyor. Ama sizden dinde yardım isterlerse, sizinle aralarında antlaşma bulunan bir topluluk aleyhinde olmamak üzere, kendilerine yardım etmeniz gerekir. Allah, yapmakta olduklarınızı iyice görmektedir. Enfal:72) , Ayrıca, Hadid-10, Sebe-46, Nisa-33, Enfal-73-74-75, tevbe 100-117,

20 – Yeminlerini bozan, resulü yurdundan çıkarmaya gayret eden bir topluluğa karşı savaşmayacak mısınız? Üstelik size saldırıyı ilkin onlar başlattı. Korkuyor musunuz onlardan? Eğer mümin kişilerseniz, kendisinden korkmanıza en layık olan, Allah’tır. Tevbe 13

21 – yoksulu bir şey isteyeni azarlama – Duha 10

22 – Doğru ile yanlışın ayrılış günü, iki topluluğun karşılaştığı gün, kulumuza indirmiş olduğumuza inanıyorsanız şunu bilin: Ganimet/kazanç olarak elde ettiğiniz şeylerin beşte biri Allah’a, resule, yakınlara, yetimlere, yoksullara ve yolda kalmışa aittir. Allah herşeye kadirdir. Enfal : 41

23 Bizim yarattıklarımızdan bir topluluk vardır ki, hak ile kılavuzlar ve yalnız onunla adalet sunarlar. Araf-181

24 Sizinle çarpışmaya girenlerle Allah yolunda siz de çarpışın. Ama haksız yere saldırmayın/çarpışmada zulme sapmayın. Çünkü Allah, sınır tanımaz azgınları sevmiyor. Bakara – 190

25 – Duaları ve orta duayı koruyun. Tam bir saygıyla Allah’ın huzurunda kıyam edin. Bakara – 238

26 – Ey resul! Rabbinden sana indirileni tebliğ et. Eğer bunu yapmazsan onun verdiği peygamberlik görevini yerine getirmemiş olursun. Allah seni insanlardan korur. Allah, küfre batmış topluluğa kılavuzluk etmez. Maida : 67

27 – Ey inananlar! Allah’a ve resule hıyanet etmeyin! Bilip durduğunuz halde, öz emanetlerinize hıyanet mi ediyorsunuz? Enfal : 27

28 – …Allaha ve Resulüne itaat edin. Ey Ehl-i Beyt, Allah sizden ancak kiri gidermek ve sizi tertemiz yapmak diler. Azhab-33

29 – Sizin gönül dostunuz Allah’tır, O’nun resulüdür, bir de rükû eder bir halde namazı/duayı yerine getirip, zekâtı vererek iman edenlerdir. Maida 55

30 – Allah’ın, iman edip hayra ve barışa yönelik iyi işler yapanlara müjdelediği, işte budur. De ki: “Ben, buna karşılık sizden, yakın akrabamı/Ehlibeytimi sevmeniz dışında bir ücret istemiyorum.” Kim bir iyilik/güzellik üretirse onun için, o ürettiğine bir güzellik daha ekleriz. Çünkü Allah Gafûr’dur, çok affeder; Şekûr’dur, iyiliğe karşılık verir/teşekkür eder. Sura 23

31 – ve sonunda ancak bize döndürüleceksiniz.. Enbiya-35

32- “Allah’ın boyası! Boyası Allah’ınkinden daha güzel olan kim vardır? Biz yalnız O’na kulluk edenleriz.” Bakara – 138

Kaynaklar : 

• Ehlibeyt Kaynaklarından Derlenmiştir.
• Hz. Hatice gerçekte kimdir? Neden onu olmadığı biri gibi gösterdiler. İlknur Altıntaş
• Kuran-ı Kerim
• Hz. Muhammed Aleyhissalatu Vesselam – Şemsettin Yeşil

Güncelleme :29.10.2026
Güncelleme : 31.12.2014
İlk Yaayın     : 01.05.2012

Yayına Hazırlayan : Nihat Vural
cemhaber.com